In the news



News and Announcements

Jun 1
2026

News and Announcements

စိုထိုင်းဆ (Moisture Content) ထိန်းချုပ်နည်း:

  Jun 1 2026

ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် ပြည်ပသို့ တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် ပြောင်းတင်ပို့ရာတွင် စိုထိုင်းဆ (Moisture Content) ကို $14\%$ မှ $14.5\%$ ဝန်းကျင်တွင် စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် မှိုဆိပ် (Aflatoxin) ကင်းစင်ရန်နှင့် ကုန်သည်များ၊ စက်ရုံများ၏ ငြင်းပယ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးဆုံးသော သော့ချက်ဖြစ်သည်။

ပြောင်းစေ့များ အကောင်းဆုံး စိုထိုင်းဆရရှိစေရန်အတွက် (၁) သဘာဝအတိုင်း နေလှန်းနည်း နှင့် (၂) အခြောက်ခံစက် (Dryer) အသုံးပြုနည်း တို့၏ အသေးစိတ် အဆင့်ဆင့်ကို အောက်ပါအတိုင်း မျှဝေပေးလိုက်ရပါသည်-

၁။ သဘာဝအတိုင်း နေလှန်းနည်း (Sun Drying Method)

ဤနည်းသည် ကုန်ကျစရိတ် အသက်သာဆုံးဖြစ်သော်လည်း စနစ်တကျ မလှန်းပါက ပြောင်းစေ့များ ကွဲအက်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြောက်မညီခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။

  • ခိုင်မာသော နေလှန်းကွင်း (Concrete Floor) ရှိပါစေ: ပြောင်းစေ့များကို မြေကြီးပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်မလှန်းရပါ။ ကွန်ကရစ်ခင်းထားသော ကွင်း (သို့မဟုတ်) အောက်ကနေ မိုးကာစပြာ အထူကြီးများ ခံပြီးမှ လှန်းရပါမည်။ မြေကြီးပေါ်တိုက်ရိုက်လှန်းပါက မြေကြီးထဲမှ အစိုဓာတ် ပြန်စုပ်ယူပြီး မှိုအလွယ်တကူ စွဲတတ်သည်။

  • အထူအပါး မျှတပါစေ: ပြောင်းစေ့များကို လှန်းသည့်အခါ အရမ်းထူထပ်စွာ ပုံမထားရပါ။ အထူ ၂ လက်မမှ ၃ လက်မခန့် (၅ စင်တီမီတာဝန်းကျင်) သာ အညီအမျှ ဖြန့်ခင်းပြီး လှန်းရပါမည်။

  • မကြာခဏ မွှေပေးပါ (အရေးကြီးသည်): နေပူထဲတွင် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ၄ ကြိမ်မှ ၅ ကြိမ်ခန့် တူးရွင်း သို့မဟုတ် သစ်သားလှည်းကိရိယာများဖြင့် အောက်ထက်မြှင့်အောင် မွှေပေးရပါမည်။ သို့မှသာ ပြောင်းစေ့အားလုံး ညီတူညီမျှ ခြောက်သွေ့မည် ဖြစ်သည်။

  • ညဘက် စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းပါ: ညနေပိုင်း နေဝင်ချိန်တွင် နှင်းရည်နှင့် ညအစိုဓာတ်များ ပြန်မစိမ့်ဝင်စေရန် ပြောင်းစေ့များကို ပုံ၍ မိုးကာစဖြင့် သေချာစွာ လုံအောင် အုပ်ထားရပါမည်။ နေပူချိန်ကောင်းပါက ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ ရက်မှ ၃ ရက်အတွင်း $14\%$ စိုထိုင်းဆသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။

၂။ အခြောက်ခံစက် အသုံးပြုနည်း (Mechanical Dryer Method)

မိုးရာသီ သို့မဟုတ် ဆောင်းရာသီကဲ့သို့ နေရောင်ခြည် ကောင်းကောင်းမရနိုင်သည့် အချိန်မျိုးတွင် အခြောက်ခံစက် (Dryer) ကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရပါမည်။ ဤနည်းသည် စိုထိုင်းဆကို တိကျစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အရည်အသွေး အကောင်းဆုံး ရစေသည်။

  • အပူချိန် ထိန်းချုပ်ခြင်း (Temperature Control):

    • တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် တင်ပို့မည့် ပြောင်းစေ့များအတွက် စက်အတွင်း အပူချိန်ကို $55^\circ\text{C}$ မှ $60^\circ\text{C}$ ($130^\circ\text{F}$ မှ $140^\circ\text{F}$) ဝန်းကျင်တွင်သာ ထားရှိသင့်သည်။

    • အပူချိန် အလွန်ပြင်းပါက ပြောင်းစေ့အတွင်းရှိ အသားဓာတ် (Protein) များ ပျက်စီးသွားနိုင်ပြီး အစေ့များ ကွဲအက်တတ်သည်။

  • အဆင့်ဆင့် အခြောက်ခံခြင်း (Tempering/Gradual Drying): ပြောင်းစေ့များကို စက်ထဲတွင် တစ်ဆက်တည်း အတင်းအခြောက်မခံသင့်ပါ။ အစိုဓာတ် အရမ်းများနေပါက စက်ထဲတွင် အပူပေးလိုက်၊ ခဏနားပြီး အစိုဓာတ်ကို အပြင်သို့ ပျံ့ထွက်စေလိုက် (Tempering) လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် အစေ့များ တွန့်ရှုံ့ခြင်းနှင့် ကွဲအက်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သည်။

  • လေဝင်လေထွက်နှင့် ဖုန်ခါစနစ်: စက်ဖြင့် အခြောက်ခံနေစဉ်အတွင်း ထွက်လာသော အစိုဓာတ် လေပူများကို စက်အပြင်သို့ ကောင်းစွာ မှုတ်ထုတ်နိုင်ရပါမည်။ တခါတည်း ဖုန်နှင့် အမှိုက်များကိုပါ မွှေထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ပြောင်းစေ့များ ပိုမိုသန့်စင်လာမည် ဖြစ်သည်။

💡 အောင်မြင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ် အကြံပြုချက်များ

  1. စိုထိုင်းဆတိုင်းကိရိယာ (Moisture Meter) သုံးပါ: စိုထိုင်းဆကို မျက်စိဖြင့် ကြည့်၍ ခန့်မှန်းခြင်း၊ သွားဖြင့် ကိုက်ကြည့်ခြင်းများ မလုပ်ပါနှင့်။ တိကျသော Moisture Meter ကို အသုံးပြု၍ နေရာစုံမှ ပြောင်းစေ့များကို နမူနာယူကာ စနစ်တကျ တိုင်းတာပါ။

  2. အအေးခံပြီးမှ အိတ်သွတ်ပါ: နေလှန်းပြီးခါစ သို့မဟုတ် စက်ထဲက ထွက်လာခါစ ပြောင်းစေ့များသည် ပူနေတတ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အပူမငြိမ်းဘဲ အိတ်ထဲ ချက်ချင်းထည့်ပိတ်လိုက်ပါက အိတ်အတွင်း အခိုးအငွေ့များပြန်ဖြစ်ပြီး ချွေးပြန်ကာ မှိုဆိပ်ချက်ချင်း တက်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် လေအေးပေး၍ အခန်းအပူချိန် ရောက်အောင် အအေးခံပြီးမှသာ အိတ်သွတ် သိုလှောင်ရပါမည်။

ဤနည်းလမ်းများအတိုင်း စိုထိုင်းဆကို $14\% - 14.5\%$ အတွင်း တိကျစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ပြည်ပပို့ကုန်စံနှုန်းမီပြီး ဈေးကွက်တွင် အမြဲအသာစီး ရနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။