ပြောင်း စိုက်ပျိုးရာမှာ အထွက်နှုန်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာစေဖို့အတွက် ရွက်ဖျန်းအားဆေး စနစ်တကျ သုံးစွဲနည်းကို အသေးစိတ် ဝေမျှပေးပါရစေ။

ပြောင်း စိုက်ပျိုးရာမှာ အထွက်နှုန်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာစေဖို့အတွက် ရွက်ဖျန်းအားဆေး စနစ်တကျ သုံးစွဲနည်းကို အသေးစိတ် ဝေမျှပေးပါရစေ။

---

ပြောင်းပင်ဟာ အရွက်မျက်နှာပြင် ကျယ်ပြန့်တဲ့အတွက် ရွက်ဖျန်းအားဆေး ကျွေးရင် အာဟာရကို လျင်မြန်စွာ စုပ်ယူနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ပြောင်းအထွက်တိုးဖို့အတွက် အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်-

၁။ ပြောင်းပင်သက်တမ်းအလိုက် လိုအပ်သော အာဟာရများ ရွေးချယ်ခြင်း

• ပင်ပိုင်းဆိုင်ရာကြီးထွားမှုကာလ (Vegetative Stage - V3 to V6 သက်တမ်း):

  • အပင်ပေါက်ပြီး အရွက် ၃ ရွက်မှ ၆ ရွက်ထွက်ချိန် (အပင်အမြင့် ၁ ပေခွဲခန့်) တွင် နိုက်ထရိုဂျင် (N) နှင့် ဇင့် (Zinc/သွပ်ဓာတ်) ပါဝင်မှုမြင့်မားသော ရွက်ဖျန်းဆေးကို ဖျန်းပေးရပါမည်။

  • ဇင့်ဓာတ်သည် ပြောင်းပင်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပြီး အဆစ်ကြားရှည် စေရန်နှင့် အရွက်များ ကျယ်ပြန့်လာစေရန် အထောက်အကူပြုသည်။

• အဖူးအပွင့် မဖြစ်ပေါ်မီကာလ (Pre-tasseling Stage - V10 to V12 သက်တမ်း):

  • ပြောင်းဖူးသန္ဓေတည်ချိန်နှင့် ပြောင်းပွင့်အထီး (Tassel) မထွက်မီအချိန်တွင် ဖော့စ်ဖရပ်စ် (P)၊ ပိုတက်စီယမ် (K) နှင့် ဘိုရွန် (Boron) ဓာတ်များ ပါဝင်သော ရွက်ဖျန်းဆေးကို သုံးစွဲရပါမည်။

  • ဘိုရွန်ဓာတ်သည် ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းကို အားကောင်းစေပြီး ပြောင်းဖူးစေ့ မပြည့်ခြင်း (ထိပ်ပြောင်ခြင်း) ကို ကာကွယ်ပေးသည်။

• ပြောင်းဖူးစေ့ တည်စပြုချိန် (Grain Filling Stage - R1 to R2 သက်တမ်း):

  • ဝတ်မှုန်ကူးပြီး ပြောင်းဖူးမွေးများ ညိုလာချိန်တွင် ပိုတက်စီယမ် (K) မြင့်မားစွာပါဝင်သော ရွက်ဖျန်းဆေး ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် ပြောင်းစေ့များကို အောင်မြင်စေပြီး အစေ့အဆန် အလေးချိန် စီးစေပါသည်။

၂။ ရွက်ဖျန်းဆေး အသုံးပြုရာတွင် လိုက်နာရမည့် နည်းစနစ်များ

• အမှုန်အမွှား အလွန်သေးငယ်ပါစေ (Fine Mist): ဆေးဖျန်းပုံးခေါင်းကို အခိုးအငွေ့ကဲ့သို့ နုညံ့သော အမှုန်ထွက်အောင် ချိန်ညှိပါ။ ပြောင်းရွက်၏ အောက်မျက်နှာပြင်တွင် လေပေါက်ငယ် (Stomata) များ ပိုမိုများပြားသဖြင့် အရွက်အောက်ဘက်ပါ ဆေးရည်ထိတွေ့အောင် အောက်ကနေ အထက်သို့ ပင့်ဖျန်းပေးခြင်းက ပိုမိုထိရောက်သည်။

• ကပ်စေးနှဲ (Surfactant) မဖြစ်မနေထည့်ပါ: ပြောင်းရွက်များသည် ဖယောင်းလွှာပါရှိပြီး မတ်စောက်သည့်အတွက် ဆေးရည်များ လျှောကျလွယ်သည်။ ဆေးရည် အရွက်ပေါ်တွင် ကပ်ငြိပြီး စုပ်ယူမှု အားကောင်းစေရန် အရည်အသွေးကောင်းသော ကပ်စေးနှဲကို ဆေးဖျန်းပုံးထဲတွင် ရောစပ်ပေးရပါမည်။

• မှန်ကန်သော အချိန်တွင်ဖျန်းပါ: နံနက်စောစော နေမပူမီ (၆ နာရီမှ ၉ နာရီအတွင်း) သို့မဟုတ် ညနေစောင်း နေအေးချိန် (၄ နာရီနောက်ပိုင်း) တွင်သာ ဖျန်းရပါမည်။ အပင်တွင် ရေငတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) နေပူပြင်းချိန်တွင် ဖျန်းပါက အရွက်များ လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်ပါသည်။

၃။ ပိုမိုထိရောက်စေမည့် အဖိုးတန်အကြံပြုချက်

• ယူရီးယားရွက်ဖျန်းနည်း: အပင်အဝါရောင်သန်းနေပါက ယူရီးယား (Urea) မြေဩဇာ $1\%$ မှ $2\%$ ဖျော်ရည် (ရေ ၂၀ လီတာဝင် တစ်ပုံးလျှင် ယူရီးယား ၂၀၀ ဂရမ်ခန့်) ကို ရွက်ဖျန်းဆေးအဖြစ် ဖျန်းပေးနိုင်သည်။ သို့သော် နှုန်းထားမကျော်လွန်ရန် အထူးသတိပြုရပါမည်။

• ဆေးညွှန်းထက် ပိုမသုံးပါနှင့်: ရွက်ဖျန်းအားဆေးများသည် အာရုံစူးစိုက်မှု မြင့်မားသဖြင့် ပုလင်းပါ ဆေးညွှန်းအတိုင်းသာ တိကျစွာ သုံးစွဲသင့်ပြီး "ဆေးများများထည့်ရင် ပိုကောင်းမယ်" ဆိုသည့် အယူအဆအမှားကြောင့် ပြောင်းရွက်များ လောင်ကျွမ်းပြီး အထွက်နှုန်း ကျဆင်းတတ်ပါသည်။

⚠️ သတိပြုရန်အချက်: ရွက်ဖျန်းအားဆေးသည် ပြောင်းပင်အတွက် "အာဟာရဖြည့်စွက်စာ" သာ ဖြစ်သည်။ မြေခံနှင့် အပင်ပွားချိန်တွင် ကျွေးရမည့် ယူရီးယား၊ တီစူပါ၊ ပိုတက်ရှ် စသည့် မြေဩဇာများကို အခြေခံအတိုင်း စနစ်တကျ ကျွေးမွေးထားမှသာ ရွက်ဖျန်းဆေး၏ ထိရောက်မှု အပြည့်အဝကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။